Niskie ciśnienie wody w kranie: przyczyny i rozwiązania
Niskie ciśnienie wody w kranie może wynikać z awarii wodociągu, zanieczyszczonego perlatora, niedrożnego filtra albo problemów z instalacją w budynku. Minimalne dopuszczalne ciśnienie przed punktem poboru wynosi 0,5 bara, ale komfortowe korzystanie z wody wymaga zwykle od 2 do 4 barów. Zanim problem zostanie zgłoszony do wodociągów, warto sprawdzić kilka elementów instalacji i wykonać pomiar manometrem.
Ciśnienie wody w kranie: norma w barach i MPa
Zgodnie z § 114 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ciśnienie w instalacji wodociągowej przed każdym punktem czerpalnym, z wyjątkiem hydrantów pożarowych, powinno wynosić od 0,05 do 0,6 MPa. Odpowiada to zakresowi od 0,5 do 6 barów.
Nie oznacza to jednak, że przy ciśnieniu 0,5 bara korzystanie z prysznica czy urządzeń domowych będzie komfortowe. W praktyce instalatorzy i producenci armatury zalecają zakres roboczy od 2 do 4 barów. W instalacjach domowych często przyjmuje się wartości od 2 do 3 barów.
Warto również odróżnić ciśnienie w sieci wodociągowej od ciśnienia dostępnego przy kranie. Przykładowo MPWiK Warszawa określa minimalne ciśnienie w swojej sieci na 2,5 bara, mierzone na najbliższym hydrancie od miejsca przyłączenia. Nie jest to jednak gwarancja identycznego ciśnienia na każdym piętrze budynku.
| Miejsce lub urządzenie | Ciśnienie w barach | Ciśnienie w MPa |
|---|---|---|
| Instalacja wewnętrzna, dopuszczalne minimum | 0,5 bara | 0,05 MPa |
| Instalacja wewnętrzna, dopuszczalne maksimum | 6 barów | 0,6 MPa |
| Zalecany zakres roboczy instalacji | 2 do 4 barów | 0,2 do 0,4 MPa |
| Sieć MPWiK Warszawa, gwarantowane minimum | 2,5 bara | 0,25 MPa |
| Pralka, minimum (zależnie od modelu) | 0,5 do 1 bara | 0,05 do 0,1 MPa |
| Zmywarka Bosch lub Siemens, minimum | 0,5 bara | 0,05 MPa |
| Kocioł dwufunkcyjny, zasilanie ciepłej wody | 0,3 do 0,5 bara | 0,03 do 0,05 MPa |
| Bateria prysznicowa termostatyczna, minimum | 1 bar | 0,1 MPa |
Parametry urządzeń mogą się różnić, dlatego znaczenie mają wymagania konkretnego modelu.
Zbyt niskie ciśnienie powoduje problemy nie tylko z komfortem kąpieli. Pralka może przerwać program z powodu zbyt długiego pobierania wody. W urządzeniach Samsung pojawiają się wtedy między innymi błędy 4C lub 4E, a w pralkach Bosch E17 lub F17.
W przypadku zmywarek Bosch i Siemens wymagany jest również minimalny przepływ 10 litrów na minutę. Z kolei wybrane kotły Termet uruchamiają podgrzewanie ciepłej wody dopiero przy przepływie 2 litrów na minutę.
Jak zmierzyć ciśnienie wody w kranie?
Najbardziej miarodajnym sposobem sprawdzenia ciśnienia jest pomiar za pomocą manometru. Tester z tarczą pomiarową, elastycznym przewodem i odpowiednim przyłączem kosztuje orientacyjnie od 35 do 89 zł.
Typowy manometr można podłączyć do zaworu pralkowego lub ogrodowego z gwintem 3/4 cala. W przypadku baterii umywalkowej możliwe jest wykorzystanie adaptera M24x1, montowanego po wykręceniu perlatora.
Podczas diagnostyki należy rozróżnić dwa rodzaje ciśnienia.
Ciśnienie statyczne mierzy się przy zamkniętych kranach. Pokazuje ono ciśnienie zasilające instalację z sieci wodociągowej lub hydroforu.
Ciśnienie dynamiczne mierzy się podczas poboru wody. Jeśli przy przepływie wartość spada o ponad 1 do 1,5 bara, może to świadczyć o znacznych oporach hydraulicznych, na przykład z powodu niedrożnego filtra lub zarastających rur.
Sam odczyt statyczny nie wystarcza więc do pełnej oceny problemu. Instalacja może utrzymywać prawidłowe ciśnienie przy zamkniętych kranach, a jednocześnie zapewniać bardzo słaby strumień podczas korzystania z wody.
Warto także odróżnić pomiar ciśnienia od pomiaru przepływu. Przykładowo zapchany perlator może ograniczyć wypływ z 10 do 12 litrów na minutę do zaledwie 2 do 3 litrów. Takie zachowanie kranu nie musi oznaczać niedostatecznego ciśnienia w miejskiej sieci.
Dlaczego jest niskie ciśnienie wody w kranie?
Jedną z najczęstszych przyczyn słabego strumienia wody jest kamień osadzający się na perlatorze. To niewielkie sitko znajdujące się na końcu wylewki baterii. Osady węglanu wapnia mogą ograniczyć przepływ nawet o 50 do 80%.
Jeżeli problem występuje tylko w jednym kranie, warto rozpocząć diagnostykę właśnie od perlatora. Można go zanurzyć na 30 do 60 minut w 10% occie spirytusowym lub roztworze kwasu cytrynowego przygotowanym z dwóch łyżeczek na 100 ml ciepłej wody.
W razie konieczności wymiany nowy perlator M24x1 kosztuje orientacyjnie od 15 do 25 zł. Więcej informacji o problemach powodowanych przez osady znajduje się również w poradniku jak usunąć kamień z AGD.
Inną przyczyną bywa zatkany filtr siatkowy przy zestawie wodomierzowym. Standardowe filtry skośne mają oczka o wielkości od 0,4 do 0,6 mm. Po pracach na sieci mogą zatrzymywać muł i zgorzelinę, co prowadzi do nagłego ograniczenia przepływu w całym lokalu.
W starszych budynkach problemem jest również zarastanie rur stalowych ocynkowanych. Po 25 do 30 latach eksploatacji korozja i osady mogą zmniejszyć wewnętrzną średnicę rury z około 15 mm do zaledwie 4 do 6 mm. Przy jednoczesnym otwarciu dwóch kranów ciśnienie może wtedy spaść praktycznie do zera.
Gdy nagle pojawia się słaby strumień wody, warto ustalić skalę problemu. Pomocna będzie krótka kontrola:
- Sprawdź, czy słabo leci woda z jednego kranu, czy ze wszystkich punktów poboru.
- Porównaj przepływ zimnej i ciepłej wody.
- Skontroluj perlator i usuń zgromadzony kamień.
- Sprawdź stan filtrów instalacyjnych.
- Zmierz ciśnienie statyczne i dynamiczne manometrem.
- Ustal, czy podobny problem występuje u sąsiadów.
Takie informacje pomagają odróżnić lokalną niedrożność od problemu obejmującego większą część budynku lub sieć wodociągową.
Słabe ciśnienie wody w bloku: dlaczego na wyższych piętrach jest gorzej?
Ciśnienie wody zmniejsza się wraz z wysokością. Na każdy metr różnicy poziomów przypada spadek wynoszący około 0,1 bara. Przy wysokości kondygnacji 3 metry oznacza to stratę około 0,3 bara na piętro.
W dziesięciopiętrowym budynku różnica wysokości między piwnicą a ostatnią kondygnacją może wynosić około 30 metrów. Samo podniesienie wody na taką wysokość powoduje spadek ciśnienia o około 3 bary.
Jeżeli woda dociera do budynku pod ciśnieniem 3,5 bara, bez odpowiedniego wspomagania na ostatnim piętrze pozostałoby około 0,5 bara. Dlatego w wysokich budynkach stosuje się zestawy hydroforowe.
Słabe ciśnienie wody w bloku może oznaczać problem z pionem instalacyjnym, filtrem lub lokalnym hydroforem. Szczególnie charakterystyczna jest sytuacja, w której ciśnienie w piwnicy pozostaje prawidłowe, ale mieszkańcy wyższych pięter odczuwają znaczne pogorszenie przepływu.
Przepisy przewidują, że jeśli z powodu stałego lub okresowego niedostatecznego ciśnienia w sieci nie można uzyskać wymaganego minimum w budynku, należy zastosować odpowiednie urządzenia techniczne podnoszące ciśnienie.
Zasady odpowiedzialności za takie problemy opisuje również poradnik woda w bloku: kto odpowiada.
Do kogo zgłosić niskie ciśnienie wody w kranie?
Adresat zgłoszenia zależy przede wszystkim od miejsca występowania problemu.
Jeżeli spadek ciśnienia dotyczy jednego mieszkania, określonego pionu albo wyższych pięter budynku, przy prawidłowych parametrach w piwnicy, zgłoszenie należy skierować do zarządcy nieruchomości lub spółdzielni mieszkaniowej.
Jeżeli problem obejmuje cały budynek i sąsiednie nieruchomości, właściwym kontaktem jest pogotowie wodociągowe. Numer 994 służy do zgłaszania awarii wodociągowych, wycieków oraz gwałtownych spadków ciśnienia. Działa całodobowo w niemal wszystkich polskich aglomeracjach i gminach.
Istotna jest również granica odpowiedzialności za instalację. Zgodnie z ustawą o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę przyłącze obejmuje przewód łączący sieć z instalacją odbiorcy wraz z pierwszym zaworem za wodomierzem głównym. Instalacja znajdująca się dalej, w kierunku punktów poboru, należy do części wewnętrznej budynku.
W praktyce odpowiedzialność za problemy wewnątrz budynku spoczywa na właścicielu lub zarządcy, natomiast nieprawidłowe parametry po stronie sieci wymagają kontaktu z przedsiębiorstwem wodociągowym.
Jeśli strumień zanika całkowicie, pomocny będzie także poradnik brak wody w kranie.
Kiedy pomaga pompa do zwiększania ciśnienia wody, a kiedy reduktor?
Pompa do zwiększania ciśnienia wody znajduje zastosowanie wtedy, gdy instalacja wymaga dodatkowego wspomagania. Dobór urządzenia zależy od potrzebnego wzrostu ciśnienia i liczby punktów poboru.
Przykładowo kompaktowa pompa IBO W15IH-10 o mocy 90 W może podnieść ciśnienie maksymalnie o 1 bar. Jej maksymalna wydajność wynosi 20 litrów na minutę, a orientacyjny koszt zakupu to 180 do 230 zł.
Pompa Grundfos UPA 15-90 zwiększa ciśnienie o około 0,9 bara. Do działania wymaga jednak minimalnego ciśnienia napływowego 0,2 bara, ponieważ nie jest urządzeniem samozasysającym.
Większy wzrost ciśnienia zapewnia Grundfos UPA 15-120, którego maksymalna wysokość podnoszenia odpowiada około 1,2 bara. Urządzenie może zasilać jednocześnie dwa punkty poboru, a jego cena wynosi orientacyjnie 800 do 1100 zł.
Do instalacji wymagających stabilizacji ciśnienia przy zmiennym poborze stosuje się również zestawy hydroforowe. Grundfos SCALA2 automatycznie reguluje obroty silnika i umożliwia ustawienie ciśnienia od 1,5 do 5,5 bara.
Inną funkcję pełni reduktor ciśnienia wody. Nie zwiększa on ciśnienia, lecz ogranicza jego nadmierną wartość. Norma PN-EN 806-2 przewiduje zastosowanie regulatora, gdy ciśnienie statyczne przekracza 5 barów.
Przykładem jest reduktor Honeywell Braukmann D06F z fabryczną nastawą 3 bary i zakresem regulacji od 1,5 do 6 barów. Jego cena wynosi około 350 do 450 zł.
Reduktor służy więc do ochrony instalacji przed zbyt wysokim ciśnieniem, natomiast pompa rozwiązuje problem niedostatecznego ciśnienia zasilania. Przed wyborem urządzenia kluczowe jest ustalenie rzeczywistej przyczyny problemu.