Czy pies może pić wodę z kranu? A co z kotem?

Czy pies i kot mogą pić wodę prosto z kranu?

Woda wodociągowa w Polsce podlega kontrolom mikrobiologicznym i chemicznym. Według danych Głównego Inspektoratu Sanitarnego 99,7% ludności korzystającej z wodociągów otrzymuje wodę spełniającą wymagania, w tym brak bakterii E. coli i enterokoków.

Oznacza to, że zdrowemu psu lub kotu można podawać wodę bezpośrednio z kranu, o ile jest zdatna do spożycia przez ludzi. Nie ma potrzeby rutynowego gotowania jej wyłącznie w celu dezynfekcji.

Więcej o jakości wodociągów i bezpieczeństwie codziennego spożywania kranówki można przeczytać w artykule czy woda z kranu jest zdrowa.

Istotna jest natomiast świeżość wody w misce. W temperaturze pokojowej, wynoszącej około 20 do 22°C, już po 24 do 48 godzinach dochodzi do znacznego wzrostu liczby bakterii. Powodem jest między innymi kontakt wody ze śliną zwierzęcia i kurzem.

Dlatego wodę należy wymieniać codziennie, a miskę regularnie myć. Psy i koty najchętniej piją chłodną wodę o temperaturze 10 do 18°C. Przy wodzie letniej pobór płynów może być nawet o 25 do 35% mniejszy.

Ile wody powinien pić pies i kot dziennie?

Dobowe zapotrzebowanie na wodę zależy przede wszystkim od masy ciała, ale znaczenie ma również sposób żywienia. Zdrowy dorosły pies potrzebuje przeciętnie 50 do 100 ml wody na kilogram masy ciała dziennie. W obliczeniach klinicznych często wykorzystuje się wartość 50 do 60 ml/kg.

U kota całkowite zapotrzebowanie wynosi około 45 do 60 ml/kg masy ciała na dobę. Kot ważący 4 kg potrzebuje zatem 180 do 240 ml płynów, przy czym część tej ilości otrzymuje wraz z pożywieniem.

Poniższa tabela przedstawia orientacyjne dobowe zapotrzebowanie na wodę w zależności od masy zwierzęcia.

Wartości dotyczą całkowitego poboru płynów, a nie wyłącznie wody wypijanej z miski. Nie każda masa ciała przedstawiona w tabeli jest typowa dla obu gatunków.

Duże znaczenie ma rodzaj karmy. Mokra karma zawiera około 70 do 82% wody i może pokrywać nawet 80 do 90% dobowego zapotrzebowania kota. Tymczasem sucha karma ma zaledwie 8 do 10% wilgoci. Zwierzę żywione suchą karmą musi więc wypijać zdecydowanie więcej wody samodzielnie.

Ważna jest również obserwacja nadmiernego pragnienia. Spożywanie ponad 100 ml wody na kilogram masy ciała dziennie może wskazywać na polidypsję, związaną między innymi z cukrzycą, przewlekłą chorobą nerek lub zespołem Cushinga. Taka sytuacja wymaga konsultacji weterynaryjnej.

Odwodnienie także jest niebezpieczne. Już przy utracie 5% masy ciała w płynach mogą pojawić się suche, lepkie dziąsła. Przy większym odwodnieniu fałd skóry na karku powraca do pierwotnego położenia z opóźnieniem, a utrata 10 do 12% płynów może doprowadzić do wstrząsu zagrażającego życiu.

Twarda woda a kamienie u kota. Czy kranówka szkodzi nerkom?

Twarda woda zawiera związki wapnia i magnezu. W Polsce określony w przepisach zakres twardości wody przeznaczonej do spożycia wynosi 60 do 500 mg CaCO3/l, czyli około 3,4 do 28 stopni niemieckich.

Czy obecność tych minerałów oznacza zwiększone ryzyko kamicy u kota?

Związek między twardością wody a chorobami układu moczowego nie jest jednoznaczny. W analizie danych ubezpieczeniowych Trupanion odnotowano trzykrotnie wyższą częstotliwość diagnoz krystalurii i niedrożności cewki moczowej u kocurów mieszkających na obszarach z ekstremalnie twardą wodą niż na terenach z wodą miękką.

Była to jednak zależność statystyczna, a nie dowód, że sama twarda woda powoduje kamicę.

Istotne jest również pochodzenie minerałów w diecie. Ponad 98% przyjmowanego przez zwierzę wapnia i magnezu pochodzi z pożywienia. Woda odpowiada za mniej niż 1 do 2% ich dobowej podaży.

Co więcej, obecne w twardej wodzie magnez i wodorowęglany mogą wpływać na wiązanie szczawianów w jelicie i odczyn moczu. W kontrolowanych badaniach nie wykazano kamicotwórczego działania twardej kranówki u zdrowych zwierząt.

U kotów dominują dwa rodzaje kamieni moczowych: struwity oraz szczawiany wapnia. Łącznie odpowiadają za ponad 80 do 90% przypadków kamicy pęcherza. Na ich powstawanie wpływa między innymi odczyn moczu. Struwitom sprzyja środowisko obojętne lub zasadowe, natomiast szczawiany wapnia tworzą się w środowisku kwaśnym.

W profilaktyce szczególnie ważne jest odpowiednie rozcieńczenie moczu. Wytyczne ACVIM wskazują docelowy ciężar właściwy moczu poniżej 1,030 u kotów i około 1,020 lub mniej u psów.

Dlatego zamiast automatycznie eliminować kranówkę z diety zdrowego kota, warto zwrócić uwagę na jego całkowite nawodnienie. Lokalną zawartość minerałów można sprawdzić w atlasie twardość wody w Twoim mieście.

Chlor w wodzie z kranu. Czy przeszkadza psom i kotom?

Chlor stosowany do dezynfekcji wody może wpływać na jej zapach, a zwierzęta wyczuwają substancje lotne znacznie intensywniej niż ludzie.

Psy mają około 200 do 300 milionów receptorów węchowych, podczas gdy człowiek posiada ich około 5 do 6 milionów. Koty dysponują około 50 do 70 milionami receptorów oraz narządem Jacobsona, uczestniczącym w odbieraniu bodźców chemicznych.

Dlatego zwierzę może niechętnie pić świeżo nalewaną wodę wodociągową, mimo że spełnia ona wymagania jakościowe.

Polskie przepisy określają maksymalne stężenie chloru wolnego w punkcie poboru na poziomie 0,3 mg/l, a chloru związanego na poziomie 0,5 mg/l.

Jeśli zapach chloru zniechęca zwierzę do picia, pomocna może być filtracja węglem aktywnym. Standardowe wkłady węglowe redukują stężenie wolnego chloru i jego pochodnych o 95 do ponad 99%.

Wolny chlor ulatnia się również z wody pozostawionej w otwartym szklanym lub ceramicznym naczyniu. Proces ten może trwać około 24 godzin, natomiast chloraminy wymagają dłuższego czasu albo filtracji.

Więcej o obecności środków dezynfekcyjnych w wodociągach wyjaśnia artykuł chlor w wodzie z kranu.

Przegotowana woda dla psa czy zwykła kranówka?

Przegotowana woda dla psa nie jest koniecznością, jeśli kranówka spełnia wymagania mikrobiologiczne. Gotowanie zmienia jednak niektóre właściwości chemiczne wody.

Podczas gotowania przez 2 do 5 minut wytrącają się związki wapnia i magnezu, widoczne między innymi jako osad kamienny. Twardość ogólna może zmniejszyć się o około 30 do 50%, bo wytrąca się twardość przemijalna.

Nie oznacza to jednak usunięcia wszystkich rozpuszczonych substancji. Gotowanie nie eliminuje azotanów ani metali ciężkich. Co więcej, wskutek odparowywania część nielotnych składników może ulec nieznacznemu zatężeniu.

Alternatywą bywa woda butelkowana. W przypadku jej wyboru zalecane są wody źródlane o niskiej mineralizacji, poniżej 500 mg/l rozpuszczonych składników mineralnych. Do codziennego podawania zwierzętom nie zaleca się natomiast wód średniozmineralizowanych, zawierających 500 do 1500 mg/l minerałów, ani wysokozmineralizowanych, przekraczających 1500 mg/l.

Szczególnej ostrożności wymagają młode zwierzęta. U szczeniąt i kociąt woda stanowi około 75 do 80% masy ciała, a zdolność nerek do zagęszczania moczu dojrzewa dopiero około 8 do 10 tygodnia życia. Dlatego potrzebują stałego dostępu do świeżej wody o niskiej mineralizacji.

U kotów z przewlekłą chorobą nerek kwestia nawodnienia jest jeszcze ważniejsza. W zaawansowanych stadiach choroby konieczne może być stosowanie mokrej diety lub nawadniania podskórnego zgodnie z zaleceniami weterynarza.

Fontanna dla kota, czy warto ją kupić i jak zachęcić kota do picia?

Fontanna dla kota stanowi alternatywę dla tradycyjnej miski. Oprócz sposobu podawania wody znaczenie mają materiał wykonania, filtracja oraz możliwość dokładnego czyszczenia urządzenia.

Przykładem jest ceramiczna fontanna Trixie Vital Flow o pojemności 1,5 litra, oferowana w cenie około 152 do 213 zł. Inną opcją jest Catit PIXI ze stali nierdzewnej o pojemności 2,5 litra, kosztująca około 135 do 140 zł.

Należy również uwzględnić koszt eksploatacji. Wymienne filtry zawierające węgiel aktywny, włókninę lub żywicę jonowymienną kosztują orientacyjnie 2,20 do 6,16 zł za sztukę. Zalecana wymiana odbywa się co 2 do 4 tygodni, ponieważ wkłady stopniowo się nasycają i gromadzą zanieczyszczenia biologiczne.

Materiał naczynia ma szczególne znaczenie u kotów z trądzikiem brody. Plastikowe miski z mikrorysami sprzyjają namnażaniu bakterii, w tym Staphylococcus. Zastąpienie plastiku ceramiką lub stalą nierdzewną może przynieść poprawę zmian skórnych w ciągu 2 do 4 tygodni.

Jak zachęcić kota do picia większej ilości wody?

• Podawać chłodną wodę, najlepiej o temperaturze 10 do 18°C.
• Codziennie wymieniać wodę i myć miskę.
• Wypróbować miskę ceramiczną lub ze stali nierdzewnej zamiast plastikowej.
• Rozważyć fontannę z odpowiednio wymienianym filtrem.
• Uwzględnić mokrą karmę, która dostarcza znaczną ilość płynów.
• W przypadku niechęci do zapachu chloru wypróbować wodę filtrowaną.

Fontanna nie zastępuje regularnego czyszczenia ani kontroli poboru płynów. Najważniejsze pozostaje zapewnienie zwierzęciu odpowiedniej ilości świeżej wody, niezależnie od rodzaju naczynia.